Wat is het VCA Systeem ?

VCA staat voor VGM Checklist Aannemers De volgende definities worden gebruikt:

Veiligheid: veiligheid, gezondheid, en milieu (VGM)
Checklist: vragenlijst uitgewerkt als doorlichtings- en screeningsysteem
Aannemers: opdrachtnemers, bedrijven (contractors) die bij derden (opdrachtgevers) werkzaamheden verrichten.

Veiligheid, gezondheid en milieu zijn bij (petro)chemische en aanverwante bedrijven zeer belangrijke aandachtspunten. Als gevolg van herstructurering binnen de industrie worden werkzaamheden in toenemende mate uitbesteed aan derden. Hierdoor neemt de invloed van deze partijen op de totale veiligheid binnen een locatie sterk toe. Selectie van aannemers, die in staat zijn om een goed veiligheids-, gezondheids- en milieubeleid te voeren is dan ook cruciaal om een goed niveau in stand te houden en dit te verbeteren.

Met name dit laatste, het continue verbeteren van de veiligheidsprestaties, heeft in de laatste versie van de VCA (2000/03) nadrukkelijk de aandacht gekregen.

Objectief en gestructureerd

Het VCA-certificaat is ontwikkeld om dienstverlenende bedrijven op een objectieve en gestructureerde manier te toetsen en te certificeren op hun veiligheidsbeheersysteem. VCA was in eerste opzet een hulpmiddel voor selectie en eigenlijk is het dat tot op de dag van vandaag gebleven: een opdrachtgever die risicovol werk uitbesteedt aan een aannemer die VCA gecertificeerd is, mag er op vertrouwen dat dit werk op een veilige manier wordt uitgevoerd. Immers onafhankelijk onderzoek door een erkende certificatie-instelling heeft aangetoond dat de aannemer een goed, adequaat veiligheidsbeheersysteem heeft dat voldoet aan minimale eisen, en dat hij dat systeem ook in de praktijk toepast, met goede resultaten (lage ongevallen-frequentie). Het VCA-certificaat is een verklaring die een gerechtvaardigd vertrouwen biedt 'dat de veiligheid in goede handen is'.

Kenmerk van certificeren en het VCA-certificaat is dat periodiek gecontroleerd wordt of de certificaathouder (de opdrachtnemer = aannemer) nog aan alle eisen voldoet. De aannemer staat als het ware onder toezicht van de certificatie-instelling die het certificaat heeft verstrekt en wordt door deze regelmatig (jaarlijks) gecontroleerd.

Ontstaan van het VCA-systeem

Het huidige certificatiesysteem is het resultaat van een ontwikkelingstraject dat in 1989 via de Landelijke Werkgroep Contractor Veiligheid is gestart. In deze werkgroep met vertegenwoordigers van vooral petrochemische bedrijven werd het idee ontwikkeld om een uniform en objectief systeem op te zetten dat de mogelijkheid zou bieden om aannemersorganisaties te toetsen op hun veiligheidsbeleid en -prestaties. Na het mede betrekken van vertegenwoordigers vanuit de aannemingswereld, heeft dit geleid tot een checklist, die na een proefperiode in het Europoort-Botlek gebied onder auspiciën van de Stichting EBB door de industrie aanvaard is als uniform systeem en industriestandaard.

Organisatie van het VCA-systeem

Om een bredere (landelijke) introductie te vergemakkelijken is het systeem begin 1994 ondergebracht in de onafhankelijke Stichting Samenwerken voor Veiligheid , met als uitvoerend orgaan het Centraal College van Deskundigen VCA (CCVD-VCA). Dit College beheert het systeem in kwalitatieve zin en ziet toe op de juiste toepassing van het systeem en de procedures. Tevens is het systeem onder de Raad voor Accreditatie (RvA, voorheen Raad voor de Certificatie) gebracht. Hiermee wordt de objectiviteit gewaarborgd, de certificatie-instelling getoetst op voldoende expertise en wordt een juiste uitvoering van de procedures en een onafhankelijke klachtenprocedure gegarandeerd. Voordeel is dat het systeem (het zogenaamde certificatieschema) ook voldoet aan de eisen die in Europese normen zijn vastgelegd, waardoor de internationale toepassing en wederzijdse erkenning tussen de Europese landen vereenvoudigd wordt (er wordt voldaan aan de Europese standaard).

De gezamenlijke zorg van opdrachtgevers en aannemers voor veiligheid is inmiddels ook vastgelegd in een aantal wettelijke verplichtingen (Arbeidsomstandighedenwet).

Voordelen van VCA certificatie

Voor de opdrachtgever heeft het werken met VCA gecertificeerde aannemers de volgende voordelen:

VCA biedt een duidelijke structuur voor het veiligheidsbeheersysteem van de aannemers.
Aannemers moeten hun eigen verantwoordelijkheid nemen voor de invulling en het beheer van het veiligheidsbeheersysteem.
Door synergie zal de totale kwaliteit en efficiency van de organisatie verbeteren en resulteren in minder ongevallen en schade.
Een 'eigen' veiligheidsdoorlichting zal niet langer noodzakelijk zijn of kan beperkt worden tot specifieke aspecten.
Meer taken en verantwoordelijkheden kunnen aan gecertificeerde aannemers worden gedelegeerd en uitbesteed, aangezien aannemers competente organisaties zijn, met goede VGM opgeleide en gekwalificeerde werknemers.

Voor de aannemer heeft VCA certificatie de volgende voordelen:

VCA is vaak een eerste vereiste/voorwaarde om in aanmerking te komen voor het maken van een offerte of gunning van een contract.
VCA geeft een voorsprong op de niet VCA-gecertificeerde aannemer.
Aannemers hebben niet meer te maken met allerlei veiligheidsvereisten, -doorlichtingen en -systemen die in het verleden 'bedacht' en opgelegd zijn door verschillende opdrachtgevers en die tot veel dubbel werk leidden, ook en met name in training en instructie. Men kan zich nu toeleggen op slechts één checklist.
De VCA is een in brede kring erkende, uniforme checklist die een grote verscheidenheid aan veiligheidschecklists en -methodes heeft vervangen.
VCA voorziet in een duidelijke structuur: de aannemer kan zich toeleggen op het verbeteren van zijn veiligheidsbeheersysteem en veiligheidsuitvoering in een erkend openbaar systeem.
VCA voorziet in handige, praktische handreikingen en maatstaven.
Aangezien VCA toegepast wordt onder formele Europese accreditatieregels, zijn aannemers verzekerd van een eerlijke, onpartijdige, professionele beoordeling door een certificatie-instelling, onder toezicht van zowel de Raad voor Accreditatie of Belcert als door vertegenwoordigers van het maatschappelijk draagvlak.
Het VCA-certificatieproces heeft overeenkomsten met de ISO 9000-systemen en -audits, 'het een helpt het ander'.
VCA is een internationaal systeem, toegepast en erkend in meerdere EU lidstaten.
VCA is een middel om aan te tonen dat de aannemer werkt overeenkomstig essentiële wettelijke vereisten in nationale VGM-wetgeving.

Voor de werknemer heeft VCA certificatie de volgende voordelen:

Zijn werkgever toont een serieuze en professionele houding ten aanzien van VGM-aangelegenheden.
Werknemers mogen een veilige en gezonde werkomgeving verwachten in een VCA gecertificeerd bedrijf.
Aangezien de werknemer zelf verplicht is aan te tonen dat hij goed opgeleid en gekwalificeerd is, mag hij aannemen dat de personen waarmee hij samenwerkt bij de uitvoering van risicovol werk, eveneens goed opgeleid en gekwalificeerd zijn (indien VCA op consequente wijze wordt toegepast).
Een persoonscertificaat, diploma of attest, voorzien van het VCA-logo, is een waardevol document voor de houder, aangezien dit een officiële erkende verklaring is die een gerechtvaardigd vertrouwen biedt dat de houder een professionele, veilig werkende vakman is.
Een VCA gekwalificeerde werker of leidinggevende heeft een hogere marktwaarde.
Eindresultaat in de persoonlijke levenssfeer:
minder kans op ongevallen en verwondingen op de werkvloer, gezond en wel naar huis!

Voor alle partijen en de samenleving in het algemeen:

Minder verwondingen, minder verzuim als gevolg van arbeidsongevallen, minder arbeidsongeschikten, minder kans op calamiteiten, meer aandacht voor het milieu! Kortom: een veiligere en gezondere werkomgeving!

Opmerking

Aangezien VCA is ontwikkeld door en voor de Nederlandse industrie en beheerd wordt door de Nederlandse industrie, kunnen alle VCA-gebruikers ervan verzekerd zijn dat VCA een praktisch systeem zal blijven. VCA is een verzameling van bewezen beste praktijken in VGM-systemen bij de toonaangevende gespecialiseerde bedrijven, die de lat hoog leggen. VCA is niet een bureaucratisch systeem en een grote administratieve last, maar biedt duidelijk toegevoegde waarde.